Νόμος 5246/2025: Οι βασικές αλλαγές στη φορολογία και την καθημερινότητά μας

1. Εισαγωγή – Τι είναι ο Νόμος 5246/2025 και γιατί θεσπίστηκε;

Ο Νόμος 5246/2025 είναι μια νομοθετική πρωτοβουλία που αποσκοπεί στην ενίσχυση του εισοδήματος των πολιτών, στην αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος και στην αύξηση της διαθεσιμότητας κατοικιών για μακροχρόνια μίσθωση. Εισάγει νέες φορολογικές ελαφρύνσεις και διευκολύνσεις τόσο για τα νοικοκυριά όσο και για τις επιχειρήσεις, δίνοντας ταυτόχρονα έμφαση στη στήριξη οικογενειών, αλλά και στην ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών μέσω ειδικών κινήτρων και απαλλαγών για μικρότερους οικισμούς ή ευπαθείς ομάδες gr-act-2025-5246-5246_2025.pdf, σ.2

2. Βασικές αλλαγές και νέα στοιχεία του νόμου

Ο Νόμος 5246/2025 περιλαμβάνει μια σειρά από τροποποιήσεις στη φορολογία του εισοδήματος, στους κανόνες κατοικίας, στις απαλλαγές και στα κίνητρα που αφορούν τους πολίτες αλλά και τις επιχειρήσεις. Συνοπτικά, οι σημαντικότερες διατάξεις είναι οι εξής:

Α. Μείωση του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων

Ο νέος νόμος προβλέπει μείωση του φόρου εισοδήματος για όλους τους φορολογούμενους, δίνοντας έμφαση στις οικογένειες με παιδιά, στους νέους γονείς, καθώς και σε όσους ζουν ή δραστηριοποιούνται σε απομακρυσμένες ή μικρές κοινότητες gr-act-2025-5246-5246_2025.pdf, σ.2-5

Β. Νέα κριτήρια ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος για επαγγελματίες

Οι αλλαγές αφορούν όσους ασκούν ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα. Θεσπίζεται ένα ελάχιστο ποσό καθαρού εισοδήματος που πρέπει να δηλώσουν, με πολλές εξαιρέσεις και μειώσεις για συγκεκριμένες κατηγορίες (νέοι στην αγορά εργασίας, πολύτεκνοι, ΑμεΑ, μονογονεϊκές οικογένειες, κάτοικοι μικρών οικισμών, εκμεταλλευτές ταξί, σχολικά κυλικεία κ.ά.) gr-act-2025-5246-5246_2025.pdf, σ.5 ; E1_dilwsi_forologias_0.pdf, σ.10

Γ. Ειδικές απαλλαγές και μειώσεις

• Εξαιρέσεις και μειώσεις στον προσδιορισμό του ελάχιστου εισοδήματος επιχειρηματικής δραστηριότητας, ανάλογα με το έτος έναρξης, την οικογενειακή κατάσταση, τον τόπο κατοικίας και άλλα ειδικά χαρακτηριστικά.
• Απαλλαγές από τον φόρο εισοδήματος για το ειδικό επίδομα βιβλιοθήκης.
• Μειωμένοι συντελεστές φόρου και/ή ειδικές φοροαπαλλαγές για κατοίκους ακριτικών και νησιωτικών περιοχών gr-act-2025-5246-5246_2025.pdf, σ.5-10, 25-26, 29 ; gr-act-2025-5246-5246_2025.pdf, σ.10

Δ. Ενίσχυση της μακροχρόνιας μίσθωσης κατοικιών

Προβλέπεται νέα φορολογική μεταχείριση των εισοδημάτων από ακίνητα που μισθώνονται μακροχρόνια, ώστε να ευνοηθεί η σταθερή και δίκαιη στέγαση gr-act-2025-5246-5246_2025.pdf, σ.26

Ε. Προσαρμογές μελλοντικών προβλέψεων

Ορίζονται οι ημερομηνίες ισχύος για κάθε σημαντική αλλαγή ώστε να υπάρχει ομαλή προσαρμογή και ενημέρωση όλων των ενδιαφερομένων gr-act-2025-5246-5246_2025.pdf, σ.25-26

3. Ο πρακτικός αντίκτυπος – Τι σημαίνει για τον πολίτη, τον επαγγελματία, την επιχείρηση;

• Πολίτες/Μισθωτοί: Οι μισθωτοί και οι οικογένειες με παιδιά θα δουν μείωση στη φορολογική τους επιβάρυνση. Ιδιαίτερη ανακούφιση προβλέπεται για νέες μητέρες, πολύτεκνους και όσους διαμένουν σε απομακρυσμένες ή μικρές κοινότητες.
• Επαγγελματίες: Οι ατομικοί επαγγελματίες πρέπει να προσέξουν τις νέες υποχρεώσεις. Ανάλογα με τον χρόνο που λειτουργεί η επιχείρησή τους, εάν ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες ή εάν έχουν επιχείρηση σε μικρές κοινότητες, ενδέχεται να τύχουν μεγάλων ελαφρύνσεων στο "ελάχιστο ποσό δηλωτέου εισοδήματος".
• Επιχειρήσεις: Οι νομικές οντότητες και οι εταιρείες επωφελούνται από αλλαγές στη φορολογία εισοδήματος ακινήτων, στη μακροχρόνια μίσθωση ακινήτων, ενώ υπάρχουν κίνητρα και για τη στελέχωση και δραστηριότητά τους σε μικρές ή απομακρυσμένες κοινότητες.

4. Χαρακτηριστικά παραδείγματα εφαρμογής

Παράδειγμα 1: Νέος επαγγελματίας που ξεκίνησε το 2023 τη δραστηριότητά του, το 2025 θα έχει πλήρη απαλλαγή από τον υπολογισμό του ελάχιστου καθαρού εισοδήματος. Αν συνεχίζει τη δραστηριότητά του, για τα επόμενα έτη θα εφαρμόζονται συνεχώς μειωμένες υποχρεώσεις, μέχρι να ολοκληρώσει 5 έτη.

Παράδειγμα 2: Μονογονεϊκή οικογένεια με ανήλικα τέκνα που ασκεί ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα σε οικισμό με λιγότερους από 1.500 κατοίκους, έχει δικαίωμα μείωσης του ελάχιστου εισοδήματος κατά 50%. Αν ο οικισμός αυτός είναι σε ακριτική περιοχή, δικαιούται επιπλέον απαλλαγές gr-act-2025-5246-5246_2025.pdf, σ.5-10 ; E1_dilwsi_forologias_0.pdf, σ.10

Παράδειγμα 3: Εκμεταλλευτής σχολικού κυλικείου ή ιδιοκτήτης ταξί (με ποσοστό ιδιοκτησίας μέχρι 25%) θεωρούνται από το νόμο ειδικές περιπτώσεις και η δηλωτέα βάση τους μειώνεται σημαντικά.

5. Συμπέρασμα – Τα βασικά takeaways του Νόμου 5246/2025

• Ο Νόμος 5246/2025 φέρνει καθοριστικές ελαφρύνσεις τόσο για τις οικογένειες όσο και για τους επαγγελματίες και τις επιχειρήσεις.
• Αμβλύνει τις ανισότητες και ενισχύει ευπαθείς ομάδες πληθυσμού (νέες μητέρες, πολύτεκνοι, ΑμεΑ, μονογονεϊκές οικογένειες, κατοίκους μικρών ή απομακρυσμένων κοινοτήτων).
• Δίνει ώθηση στη μακροχρόνια μίσθωση, τη στήριξη των μικρότερων περιοχών και τη δημογραφική ανάκαμψη.
• Εισάγει ένα πιο δίκαιο και προσαρμοστικό σύστημα τεκμηρίων-εισοδημάτων για τους επαγγελματίες, με πολλά «παράθυρα» εξαίρεσης/μείωσης φόρου.
• Οι ενδιαφερόμενοι (πολίτες, επαγγελματίες, επιχειρήσεις) οφείλουν να ενημερωθούν εγκαίρως για τις προϋποθέσεις, τα χρονικά ορόσημα των διατάξεων και να κάνουν ορθή χρήση των νέων ρυθμίσεων.

Συμβουλή: Για προσωπική ή επαγγελματική σας κατάσταση, απευθυνθείτε σε λογιστή ή φοροτεχνικό, ώστε να επωφεληθείτε πλήρως από τις νέες προβλέψεις του νόμου.

Για περισσότερη ανάλυση, μπορείτε να εξετάσετε το πλήρες κείμενο ή να αναζητήσετε επαγγελματική συμβουλή, ειδικά εάν ανήκετε σε ευάλωτες ομάδες ή ξεκινάτε δραστηριότητα σε μικρό οικισμό gr-act-2025-5246-5246_2025.pdf, σ.2-26

Για περισσότερες λεπτομέρειες ή εξειδικευμένες ερωτήσεις σχετικά με τους όρους και τις ιδιαίτερες περιπτώσεις, μπορείτε να ανατρέξετε στον ίδιο τον νόμο ή να ρωτήσετε για συγκεκριμένα άρθρα και διατάξεις!