Ανήλικοι και Φορολογία: Πότε υποβάλλουν δικό τους Ε1, τι ισχύει με τα Τεκμήρια και την Καλοκαιρινή Εργασία

1. Εισαγωγή: Το καλοκαίρι φέρνει... φορολογικές απορίες

Με το κλείσιμο των σχολείων, μια συνηθισμένη εικόνα στην ελληνική πραγματικότητα είναι οι έφηβοι που αναζητούν την πρώτη τους επαφή με την αγορά εργασίας μέσω εποχικής απασχόλησης. Παράλληλα, πολλοί γονείς ή παππούδες επιλέγουν αυτή την περίοδο για να προβούν σε γονικές παροχές ή μεταβιβάσεις περιουσιακών στοιχείων (όπως ακίνητα ή καταθέσεις) στα ονόματα των παιδιών. Αυτές οι κινήσεις όμως γεννούν κρίσιμα ερωτήματα: Πότε ένας ανήλικος αποκτά δική του φορολογική «οντότητα»; Πότε τα εισοδήματά του «βαραίνουν» τους γονείς και τι πρέπει να γνωρίζει ένας εργοδότης πριν προσλάβει έναν ανήλικο; Σκοπός αυτού του άρθρου είναι να ξεκαθαρίσει το τοπίο, προσφέροντας ασφάλεια σε γονείς, λογιστές και επιχειρήσεις.

---

2. Πότε ο Ανήλικος Υποχρεούται σε Δική του Φορολογική Δήλωση (Ε1)

Σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ΚΦΕ), η φορολογική μεταχείριση των ανηλίκων ακολουθεί συγκεκριμένους κανόνες:

Ο Γενικός Κανόνας:

Το εισόδημα των ανήλικων τέκνων προστίθεται στα εισοδήματα του γονέα που ασκεί τη γονική μέριμνα και φορολογείται στο όνομά του (πηγή: gr-act-2013-4172-4172_2013.pdf, σ.4). Συνήθως, αυτός είναι ο γονέας με το μεγαλύτερο συνολικό εισόδημα (πηγή: D2_Eksartomena_Meli_Arthro_11.pdf, σ.4 ).

Οι Εξαιρέσεις (Πότε κάνει δικό του Ε1):

Ο ανήλικος υποχρεούται να εκδώσει δικό του ΑΦΜ και να υποβάλει ξεχωριστή φορολογική δήλωση αποκλειστικά για τις εξής κατηγορίες εισοδημάτων:

Εισόδημα που αποκτά από εργασιακή σχέση π.χ. μισθός από καλοκαιρινή εργασία) (πηγή: gr-act-2013-4172-4172_2013.pdf, σ.4).

Συντάξεις που περιήλθαν στο παιδί λόγω θανάτου του πατέρα ή της μητέρας του (πηγή: gr-act-2013-4172-4172_2013.pdf, σ.4).

---

3. Το όριο των 3.000€ και το Αφορολόγητο του Γονέα

Η υποβολή ξεχωριστής δήλωσης από το παιδί δεν σημαίνει αυτόματα ότι παύει να θεωρείται «εξαρτώμενο μέλος» για τον γονέα.

Πότε παραμένει Εξαρτώμενο Μέλος:

Το παιδί συνεχίζει να εμφανίζεται στον Πίνακα 8 της δήλωσης του γονέα, εφόσον το ετήσιο φορολογητέο εισόδημά του δεν υπερβαίνει τα 3.000€ (ή τα 6.000€ εάν έχει αναπηρία 67%) (πηγή: gr-act-2013-4172-4172_2013.pdf, σ.4, D2_Eksartomena_Meli_Arthro_11.pdf, σ.3 ).

Η Παγίδα για τον Γονέα:

Εάν ένας έφηβος εργαστεί το καλοκαίρι και οι συνολικές αποδοχές του ξεπεράσουν τα 3.000€ (π.χ. κερδίσει 3.500€), τότε χάνει την ιδιότητα του εξαρτώμενου μέλους. Αυτό σημαίνει ότι ο γονέας θα χάσει την αντίστοιχη μείωση φόρου (έκπτωση φόρου) που δικαιούται λόγω τέκνων (πηγή: D2_Eksartomena_Meli_Arthro_11.pdf, σ.5 ).

Το Αφορολόγητο του Παιδιού:

Είναι σημαντικό να γνωρίζετε ότι ο ανήλικος που υποβάλλει δικό του Ε1 για μισθωτή εργασία φορολογείται με την κλίμακα των μισθωτών. Αυτό σημαίνει ότι δικαιούται τη δική του μείωση φόρου (π.χ. 777€ για φορολογούμενο χωρίς τέκνα), η οποία μεταφράζεται σε ένα έμμεσο αφορολόγητο όριο (πηγή: A2_Meiosi_Forou_Arthro_16.pdf, σ.4 ). Έτσι, για εισόδημα 4.000€, το παιδί δεν θα πληρώσει καθόλου φόρο εισοδήματος.

---

4. Περιουσιακά Στοιχεία και Τεκμήρια Ανηλίκων

Η κατοχή περιουσίας από ανήλικα απαιτεί προσοχή στη δήλωση Ε1 των γονέων:

Εισόδημα από Ακίνητα/Τόκους:

Αν το παιδί έχει εισοδήματα από ενοίκια ή τόκους καταθέσεων, αυτά προστίθενται στα εισοδήματα του γονέα που ασκεί τη γονική μέριμνα και φορολογούνται στο όνομα του γονέα (πηγή: gr-act-2013-4172-4172_2013.pdf, σ.4).

Τεκμήρια Διαβίωσης:

Οι αντικειμενικές δαπάνες (τεκμήρια) περιουσιακών στοιχείων που ανήκουν σε ανήλικο (π.χ. ένα σπίτι) βαρύνουν τον γονέα που έχει τη γονική μέριμνα (πηγή: gr-ap-2024-A__1061-A__1061_2024.pdf, σ.78 ).

Σημαντική Σημείωση:

Τα ανήλικα τέκνα εξαιρούνται από το ελάχιστο τεκμήριο διαβίωσης των 3.000€.

---

5. Εργασία Ανηλίκων το Καλοκαίρι: Περιορισμοί, ΕΦΚΑ και ΕΡΓΑΝΗ

Οι εργοδότες και τα τμήματα HR πρέπει να τηρούν αυστηρά το νομοθετικό πλαίσιο για την προστασία των ανηλίκων:

Ηλικιακό Όριο:

Απαγορεύεται η απασχόληση ανηλίκων που δεν έχουν συμπληρώσει το 15ο έτος της ηλικίας τους.

Βιβλιάριο Εργασίας:

Κάθε ανήλικος πρέπει να είναι εφοδιασμένος με ειδικό Βιβλιάριο Εργασίας, το οποίο εκδίδεται από την Επιθεώρηση Εργασίας μετά από ιατρική πιστοποίηση ότι η εργασία δεν κινδυνεύει την υγεία ή την ανάπτυξή του (πηγή: νομος_3850_του_2010.pdf, σ.26 ).

Ασφάλιση & ΕΡΓΑΝΗ:

Ο ανήλικος εργαζόμενος ασφαλίζεται κανονικά στον e-ΕΦΚΑ(λαμβάνει ΑΜΑ) και η πρόσληψή του δηλώνεται στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ όπως κάθε άλλη πρόσληψη.

Ωράριο και Απαγορεύσεις:

• Απαγορεύεται η υπερωριακή απασχόληση
• Απαγορεύεται η νυχτερινή εργασία (από τις 22:00 έως τις 06:00)
• Απαγορεύεται η απασχόληση σε επικίνδυνες, βαριές ή ανθυγιεινές εργασίες, καθώς και σε εργασίες που βλάπτουν την ψυχική υγεία ή την ηθική τους

---

6. Σύνοψη & Checklist για το Λογιστικό Γραφείο και τους Γονείς

---

💡 Tip του Άρθρου - Προσοχή στις "Αυτόματες" Δηλώσεις της ΑΑΔΕ: Με τη διαδικασία των προσυμπληρωμένων και αυτόματων φορολογικών δηλώσεων, ο κίνδυνος λαθών στις οικογένειες με ανήλικα που εργάζονται αυξάνεται. Αν το παιδί σας εργάστηκε πέρυσι για πρώτη φορά και ξεπέρασε το όριο των 3.000€, ελέγξτε προσεκτικά τον Πίνακα 8 του δικού σας Ε1 πριν την υποβολή. Το σύστημα ενδέχεται να το έχει διαγράψει αυτόματα από τα εξαρτώμενα μέλη ή, αντίστροφα, να το έχει αφήσει λανθασμένα, οδηγώντας αργότερα σε πρόστιμα και υποχρεωτικές τροποποιητικές. Συμβουλευτείτε τον λογιστή σας και μην αφήνετε τη δήλωσή σας να υποβληθεί αυτόματα χωρίς τον απαραίτητο έλεγχο!

Για οποιαδήποτε περαιτέρω διευκρίνιση σχετικά με τις διαδικασίες έκδοσης βιβλιαρίου εργασίας ή την ορθή συμπλήρωση των κωδικών του Ε1, συνιστάται η επικοινωνία με τον λογιστή σας ή την τοπική Επιθεώρηση Εργασίας.